Heesselt – Toren Hervormde Kerk

Foto: Esther de Bruijn
Foto: Esther de Bruijn

De kerktoren van Heesselt (Gelderland) is wellicht de oudste duiventoren van Nederland.

In het dorp Heesselt aan de Waal staat een kerkgebouw van de Protestante Gemeente uit 1887 met aan zijn westzijde een ruim 30 meter hoge gotische toren die volgens een mededeling van de Rijksdienst van het Culturele Erfgoed uit het einde van de 15de eeuw dateert. De kerkzaal van 1887 heeft meerdere voorgangers gehad in vroegere tijden.
De toren bestaat uit drie geledingen. De middelste geleding van ongeveer 8 meter hoogte is vanouds geheel uitgevoerd als een duiventoren met meer dan 500 nestplaatsen en 9 vliegopeningen. Halverwege de ruimte is een vloer die de ruimte in twee delen van ongeveer gelijke hoogte verdeelt. De onderste helft is door allerlei bouw-ingrepen vanaf 1887 hier en daar nogal fors van gedaante veranderd. De bovenste helft lijkt zijn laat 15de-eeuwse aanblik vrijwel onveranderd te hebben behouden.

De kerktoren was tot voor kort niet meer als duiventoren bekend. Nergens in de van de kerkgemeenschap overgebleven archieven (vanaf 1849 en ondergebracht bij het Regionaal Archief Rivierenlanden in Tiel) wordt van duiven houden in Heesselt gerept. Het heerlijke recht van duiven houden in de toren zou zijn oorsprong gekregen kunnen hebben in de tijd van de oudste eigenaren van de heerlijkheid Heesselt (het geslacht Van Rossem) die het de 17de eeuw overdroegen aan de familie Van Randwijck uit Rossum (aan de overkant van de Waal).

Tekst: Cultureel Centrum Heesselt
Meer informatie: hkwb.nl