Over historische duiventillen

Initiatiefnemer Machiel de Vos

Bij de fotografie voor het boek UTRECHT - Historisch hart van Nederland (1995), kwam ik in aanraking met de duiventorens en poortgebouwen op de landgoederen in het gebied van de Langbroekerwetering.

Wonend in Drenthe trokken onder andere de vele historische duivenpoortgebouwen in Friesland en Groningen de aandacht. Hieruit voortvloeiend zijn alle nog aanwezige historistische duiven onderkomens in de vier noordelijke provincies in beeld gebracht.
Nieuwsgierig geworden door de verscheidenheid aan duiventillen, is de laatste jaren een inventarisatie uitgevoerd van nog resterende historisch duiventillen in Nederland. Dit heeft al vele onbekendheden aan het licht gebracht.

Machiel de Vos, de grondlegger van deze website,  is 12 februari 2024 op 88 jarige leeftijd overleden.

Deze website wordt voorgezet door zoon Wim de Vos met hulp van fotografen, historici, geïnteresseerden en duivenliefhebbers uit het hele land, zie Foto’s duiventillen gezocht.

Inventarisatie van Duiventillen

De gedachte om oude duiventillen in Nederland te inventariseren en hierover te publiceren te maken is niet uniek.

Het Instituut voor de Registratie en de Bevordering van de Duiventil Architectuur in Nederland (IRBDN) was een in 1976 opgericht gezelschap onder leiding van beeldend kunstenaar Willem (Wim) van Ballegooyen. Van Ballegooyen had een sterke fascinatie voor de raakvlakken tussen alledaagse volkscultuur, typologieën en architectuur. Het Genootschap publiceerde in 1976 de driedelige / vierdelige uitgave De Duiventil over duivenverblijven en de bouwvormen daarvan. Van elk nummer verscheen een gelimiteerde oplage van 200 exemplaren. Uiteindelijk zijn er drie delen gepubliceerd, nummer 4 is nooit verschenen.

Het boek Nederlandse duiventillen: historische duifhuizen geschilderd en beschreven (1987) van Hetty W.M. Giezen-Nieuwenhuys en C.C.S. Wilmer geldt als een belangrijk overzichtswerk over historische duivenverblijven. Hetty Giezen-Nieuwenhuys trok door heel Nederland om historische duiventillen, duifhuizen en duiventorens ter plaatse in gedetailleerde aquarellen vast te leggen. Het boek Nederlandse Duiventillen is antiquarisch nog verkrijgbaar.

Op de website van Stichting Behoud Duivensport is ook foto inventarisatie van duiventillen, duiventorens, duivenzolders en duivenpoorten te vinden. Een deel van de bijdragen aan deze website is van SBD afkomstig.

Bronnen

Agrawiki - Duiventil
Amelsvoort, J. van - De duif: delicatesse of vliegende rat?
Boussauw, J. - Vogels in volksgeloof en mythologie
Giezen-Nieuwenhuys, H.W.M. en C.C.S. Wilmer - Nederlandse Duiventillen
Hendriks, B. - Duivengaten en duiventillen bij kastelen
Historische vereniging De Wijk - Koekange - De geschiedenis van de duiventil
Kalsbeek, G.  - Uit de Geschiedenis van de Duif
Karsemeijer, H.N. en Overeem, G.A. - Duifhuizen in Nederland
Luchtmeijer, J. - De Duif
Luchtmeijer, J. - Duivenslagpoorten in Frieslandheden en verleden
McNeillie, A. -  Elseviers duivengids
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Rijksmonumenten - Duifhuizen
Schollaert, N. - Geschiedenis en herkomst van de duiven en de duiventil
Tijdschrift tussen Rijn en Lek - 1991 - Duivenhuizen (PDF)
Vos de, L. -  Duiven houden en huisvesten door de eeuwen heen

In de media