Houten – Kerktoren Pleinkerk

Duivenzolder in kerktoren van Houten uit 1535 met 370 gemetselde nesthokjes in de binnenzijde van de muur
Foto: Wim de Vos

De kerktoren van Houten is gebouwd tussen 1535 en 1563 en had een zogenaamde lantaarnspits. Eeuwenlang was de toren van grote afstand te zien.

In 1535 werd bij de bouw van de nieuwe kerktoren een duivenzolder ingericht. In de tweede geleding zijn aan alle vier zijden 370 nissen gemetseld van 16,5 × 16,5 cm en 42 cm diep, geschikt als broedplaats voor duiven. Aan de noord- en oostzijde bevinden zich vliegopeningen, zodat de duiven bij storm uit verschillende richtingen konden landen.
De zolder meet 18 m² en is 4 meter hoog. De 370 broedplaatsen konden plaats bieden aan evenzoveel duivenparen. Het houden van duiven leverde inkomsten op uit de verkoop van jonge en geselecteerde oudere duiven en uit de verkoop van duivenmest. Uit rekeningen van het wereldlijke bestuur van de bisschop van Utrecht blijkt bovendien dat duiven regelmatig werden gekocht voor de maaltijden van de bestuurders.
De opbrengst van de duiven zelf en van de duivenmest waren bestemd voor het levensonderhoud van de koster.

Meer informatie: Dbnl.org (Pdf: Gevleugelde inwoning: nestgelegenheden in oude gebouwen in en rond Utrecht, onderaan staat een tekening van L.M.J. de Keijzer van de duivenzolder op de tweede verdieping van de kerktoren te Houten) en Houtensnieuws.nl

Plaats: Houten (Gemeente Wijk bij Duurstede)
Provincie: Utrecht
Rijsmonument nummer: 22662